
W zakładach farmaceutycznych i biotechnologicznych regulowanych przez Dobrą Praktykę Wytwarzania (cGMP) cały sprzęt musi być zwalidowany, aby zapewnić jego stałą pracę w ustalonych parametrach i specyfikacjach. Sprzęt procesowy używany w innych branżach również powinien zostać zwalidowany przed użyciem; w tych zastosowaniach można jednak zastosować inną metodykę.
Trzy główne etapy walidacji sprzętu to kwalifikacja instalacyjna (IQ), kwalifikacja operacyjna (OQ) i kwalifikacja wydajnościowa (PQ). Etapy te dzielą proces uruchomienia na fazy, jednak w wielu instalacjach fazy te są łączone, w zależności od konkretnej konfiguracji.

Kwalifikacja instalacyjna (IQ)
IQ potwierdza, że sprzęt i systemy zostały prawidłowo zainstalowane zgodnie z instrukcjami i specyfikacjami dostawcy. Sprawdza, czy wszystkie komponenty, media i dokumentacja dostarczone przez dostawcę są prawidłowe i kompletne. Innymi słowy, potwierdza, że instalator przestrzegł wszystkich instrukcji producenta oryginalnego sprzętu (OEM). Kontrola IQ powinna obejmować:
- Odbiór wszystkich części, modułów i akcesoriów wymienionych na liście przewozowej
- Dostępność i przechowywanie instrukcji obsługi, procedur SOP, świadectw wzorcowania i innej dokumentacji dostawcy
- Prawidłowe podłączenie i działanie mediów, takich jak zasilanie, woda, sprężone powietrze itp.
- Prawidłowy montaż sprzętu w wyznaczonym miejscu
- Sprawne działanie funkcji bezpieczeństwa, takich jak przyciski awaryjnego zatrzymania (E-stop) i blokady
- Wykonanie i zaliczenie wszystkich kontroli systemu zalecanych przez OEM
Kwalifikację IQ powinien przeprowadzić wykwalifikowany technik, znający zagadnienia elektryczne, mechaniczne, instalacyjne i inne obszary konfiguracji sprzętu.
Kwalifikacja operacyjna (OQ)
OQ potwierdza, że zainstalowany sprzęt i systemy działają zgodnie z przeznaczeniem w całym określonym zakresie pracy. Sprawdza, czy sprzęt funkcjonuje zgodnie ze specyfikacjami operacyjnymi, gdy jest obsługiwany ręcznie lub automatycznie. Kontrola OQ powinna obejmować:
- Prawidłowe uruchomienie i wyłączenie sprzętu
- Dokładne działanie sekwencji automatycznych i systemów sterowania
- Uruchamianie się alarmów i blokad przy odpowiednich punktach nastawy
- Spełnianie przez sprzęt procesowy krytycznych parametrów wydajności, takich jak jednorodność temperatury
- Potwierdzenie mapowaniem wydajności (na przykład mapowaniem temperatur w wielu punktach dużej chłodni), że wszystkie wymagania są spełnione dla całego przetwarzanego produktu
Kwalifikację OQ powinien przeprowadzić wykwalifikowany technik, najlepiej z doświadczeniem w procesie, który jest uruchamiany. Na przykład jeśli sprzętem jest chłodnia typu walk-in, technik powinien znać sterowanie operacyjne chłodni, przepływ powietrza wewnątrz niej oraz inne szczegóły działania urządzenia.

Kwalifikacja wydajnościowa (PQ)
PQ potwierdza, że sprzęt działa w sposób stały i powtarzalny, wykonując zamierzoną funkcję przy użyciu produktu lub materiałów reprezentatywnych. Ustala, że sprzęt spełnia przyjęte kryteria akceptacji w warunkach symulowanych lub rzeczywistej produkcji. Kontrola PQ powinna obejmować:
- Spełnianie przez sprzęt parametrów jakościowych gotowego produktu w rzeczywistych lub symulowanych warunkach
- Dostarczanie przez czujniki monitorujące, takie jak czujniki temperatury i ciśnienia, danych zgodnych ze specyfikacjami
- Utrzymywanie końcowych wyników procesu i danych w oczekiwanych zakresach przez cały przebieg procesu
- Analiza wydajności sprzętu prowadzona przez dłuższy czas (lub w sposób ciągły), aby ocenić stabilność jego działania w różnych warunkach
Ponieważ kwalifikacja PQ może wymagać dłuższych cykli procesu, aby potwierdzić wydajność, często przeprowadza ją wewnętrzny dział jakości lub zewnętrzna firma usługowa, na podstawie zarejestrowanych danych. Dane te mogą pochodzić z wbudowanych czujników sprzętu, jednak jeśli to możliwe, najlepiej monitorować je za pomocą dodatkowego systemu monitorowania.

Podsumowanie
Dzięki przeprowadzeniu rzetelnego programu walidacji IQ/OQ/PQ firmy farmaceutyczne mogą mieć pewność, że sprzęt jest zainstalowany, działa i spełnia parametry wymagane dla procesów cGMP. Zapewnia to udokumentowane dowody przydatności oraz minimalizuje ryzyka jakościowe przy wdrażaniu sprzętu do rutynowej produkcji.
Paragon może wspierać klientów na każdym etapie procesu walidacji IQ/OQ/PQ — od dostarczenia gotowego do użycia sprzętu monitorującego po kompleksowe usługi walidacyjne na miejscu przy uruchamianiu lub ponownym uruchamianiu linii produkcyjnych.





